Yusef Lateef… Yaşayan caz efsanelerinden yalnızca biri. 89 yaşında ciğerleri hala nefesli enstrümanlara hayat veren bir enstrüman dehası. Öve öve bitiremedi derler ya, işte Master Lateef benim için o klasmandaki insanlardan biri.

      Yusef Lateef’i ilk defa legends of jazz posterimde gördüm. Posterdeki bir çok tanıdık simanın arasında “Alla alla ben bunu neden bilmiyorum bu da kim?” dememle biraz araştırma yaptıktan sonra “Ben bu adamı nasıl olup da hiç görmemişim rezilim rezil.” demem bir oldu.

           Yusef Lateef’le ilgili verilebilecek en önemli bilgilerden biri, bu caz efsanesinin nefesli çalgılardaki insanüstü gücüdür. En çok kullandığı enstrümanlar tenor saksafon ve flüttür. Her ne kadar internetteki caz videolarının kıtlığı yüzünde canlı göremesem de wikipedia’da verilen bilgiler dahilinde oboe, bamboo flüdü (kaval denebilir mi diye merak içindeyim bu enstrümana dair), shanai, shofar, arghul ve koto da çaldığını (Hayvansın Rıza) söylemek mümkün.

           Burda dikkat çekmek istediğim asıl nokta, Yusef Lateef’in ne kadar çok enstrüman çaldığı değil elbette ki, bu etnik enstrümanları caza adapte etmesi. Burda yazdığım yazılarda her zaman dikkat çektiğim bir şey var. Diyorum ki; ancak müziğine özgünlük katan insanlar efsaneleşebilir. İşte Yusuf Lateef’de 89 yaşında hala müzik yolunda emin adımlarla ilerliyorsa müziğini özgünleştirebildiği için.

    Bunu da söyledikten sonra sizinle Lateef’ten benim için çok özel olan bir parça paylaşmak istiyorum: Passacaglia… videoya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

   Ne zaman bu parçayı dinlesem cazın nasıl ortaya çıktığını hatırlarım ve 2 dakikasını ayırıp bu parçayı dinleyen cazseverlerin kendilerine çok şeyler katıcaklarına inancım sonsuz.

    Parçanın başında “Ben zenciyim!” diye başlayan isyan, arkasından gelen zincir ve pranga sesleri insanın tüylerini diken diken ediyor.

          Cazın nerden geldiğini unutmayalım. Caz, sınıf ayrımına, köleciliğe, alt kimliğe tepki olarak doğru öyle varoldu. Her ne kadar hafif müzikle birlikte popülerleşse de, Lateef gibi ustalar bize cazın neden varolduğunu hatırlatmaya devam edicekler ve lütfen etsinler de :)